Unutkanlık, Dikkat Dağınıklığı ve Odaklanma Sorunu: Hangi Doktora Gidilmeli?
Bazen bir işe başlıyorsun ama daha ilk dakikalarda aklın dağılıyor mu? Telefon bildirimleri, kafandaki düşünceler, ertesi günün planı derken bir bakmışsın iş yarım kalmış. İşte buna odaklanma sorunu diyoruz. Başlamak kolaydır, ama sürdürebilmek için konsantrasyon gerekir.
Konsantrasyon, zihnini bir işe yöneltip orada tutabilme becerisidir. Ancak hayatın hızında ve sürekli uyaranlarla çevriliyken bunu başarmak hiç kolay değildir.
Odaklanma Sorunu Neden Olur?
Bazen sebep çok basittir: Yeterince uyumamış olabilirsin. Uykusuzluk sadece bedenini değil, zihnini de yorar. Ayrıca yoğun stres, kaygı ya da endişeler dikkati toparlamanı zorlaştırır.
Beslenme de önemlidir. Özellikle B12, D vitamini, demir ve omega-3 eksikliği zihinsel performansını etkiler. Hatta “neden bu kadar dalgınım?” diye düşündüğünde cevabı bazen sadece yetersiz su içmek olabilir.
Bazı kişilerde ise bu durum dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) gibi nörogelişimsel bir nedenin parçasıdır. Çocuklukta başlayan bu tablo yetişkinlikte de devam edebilir.
Çevresel faktörler de önemlidir. Gürültü, sürekli açık ekranlar ve telefon bildirimleri, dijital çağda dikkati dağıtan en büyük etkenler arasındadır.
Günlük Hayattan Örnekler
- Derse oturuyorsun, ama beş dakika sonra kendini telefonda kaybolurken buluyorsun. “Derse odaklanamıyorum” dediğin an işte bu.
- İş yerinde rapor yazmaya başladın, ama bir mail geldi, sonra başka bir mesaj… Yarım saat sonra rapor hâlâ ilk sayfada.
- Çocuğun ödev yapmaya oturuyor ama bir süre sonra masanın etrafında dolaşmaya başlıyor. İşte bu da çocuklarda odaklanma sorunu örneğidir.
Çocuklarda Odaklanma Sorunu
Çocuklarda odaklanma güçlüğü çok daha görünür olabilir. “Çocuğun dikkat eksikliği nasıl giderilir?” sorusu sıkça sorulur çünkü bu durum ders başarısını da doğrudan etkiler.
Çocuk sık sık eşyalarını kaybediyor, yönergeleri unutuyor ya da başladığı işi bitiremiyorsa bu bir işaret olabilir. Eğer buna özgüven kırılganlığı veya sınav kaygısı da eklenirse sorun daha da büyür.
Burada önemli olan çocuğu suçlamak değil, yanında olmaktır. Örneğin: “Biliyorum bazen odaklanmak zor geliyor. Hadi birlikte şu ödevi 10 dakikada yapmayı deneyelim, sonra kısa bir mola verelim.” Bu tür destekleyici yaklaşımlar çocuğun motivasyonunu artırır.
Odaklanma Sorununun Belirtileri
Kendinde ya da çocuğunda odaklanma sorunu olup olmadığını anlamak için özel bir teste gerek yoktur. Günlük hayat zaten ipuçlarını verir. Sürekli unutkanlık, konuşulanı takip edememek, dalıp gitmek, işlerin yarım kalması ve basit hatalarda artış… Bunların hepsi konsantrasyonun zorlandığını gösterir.
Odaklanma Sorunu Nasıl Çözülür?
İlk adım, daha sağlıklı bir düzen kurmaktır. Düzenli uyumaya dikkat edebilirsin. Gün içinde telefon bildirimlerini kapatmak, çalışırken masanı sadeleştirmek de çok faydalıdır. Küçük molalar vermek, nefes egzersizleri yapmak zihnini toparlamana yardımcı olur.
Ders çalışıyorsan, konuyu küçük parçalara ayırarak ilerlemek işini kolaylaştırır. Çocuklar için de aynı şekilde kısa süreli çalışma blokları ve ardından mini molalar oldukça faydalıdır.
Unutma, “odaklanma ilacı” ya da “konsantrasyon arttırıcı ilaçlar” herkes için uygun değildir. Bu tür ilaçları yalnızca bir psikiyatrist gerekli gördüğünde reçete eder. Senin yapabileceğin en güvenli şey, önce günlük alışkanlıklarını düzenlemektir.
Ne Zaman Destek Almalısın?
Eğer bu sorun hayat kaliteni düşürüyor, derslerini ya da işlerini ciddi şekilde etkiliyorsa, akla şu soru gelir: Unutkanlık için hangi doktora gidilir? Cevap basittir: psikiyatri veya nöroloji. Doktorun yapacağı tetkikler veya terapi süreci sana büyük fayda sağlayabilir.