Çocuğu Psikoloğa Götürürken Ne Demeli?
Ebeveynler İçin Güven Veren Bir Rehber
Bir çocuğu psikoloğa götürmeye karar vermek, çoğu ebeveyn için önemli ve hassas bir adımdır. Ancak çoğu zaman asıl zor olan karar vermek değil; bunu çocuğa nasıl anlatacağımızdır.
“Yanlış bir şey söyler miyim?”,
“Kaygılanır mı?”,
“Beni cezalandırıyorlar mı sanır?”
gibi sorular ebeveynlerin zihnini fazlasıyla meşgul edebilir.
Oysa psikolojik destek süreci, çocuk daha terapistin kapısından içeri girmeden önce başlar. Ebeveynin bu süreci nasıl çerçevelediği, çocuğun kendini ne kadar güvende hissettiğini ve sürece ne kadar açık olacağını doğrudan etkiler.
Bu yazıda;
- Çocuğa psikoloğa gitmeyi nasıl anlatabileceğinizi,
- Ne zaman söylemenin daha sağlıklı olduğunu,
- Yaş gruplarına göre hangi cümlelerin işe yaradığını,
- Oyun terapisi sürecinde çocuğu nelerin beklediğini
adım adım ele alacağız.
Psikoloğa Gitmeyi Anlatırken Asıl Mesaj Ne Olmalı?
Çocuğa yapılacak açıklamanın temel hedefi şudur:
“Yalnız değilsin. Yanındayız. Seni anlamak ve rahatlatmak için destek alıyoruz.”
Bu mesajı taşıyan cümleler, çocuğun kendini “sorunlu” ya da “yanlış” hissetmesini engeller.
Örneğin:
- “Bazen duygularımız karışabiliyor. Biz de seni daha iyi anlamak ve rahatlamana yardımcı olmak için bir uzmandan destek alacağız.”
Bu tür açıklamalar, çocuğun kontrol duygusunu korumasına yardımcı olur.
Çocuğa Ne Zaman Söylemeli?
Zamanlama, sandığımızdan daha kritik bir konudur.
Çok erken söylendiğinde
Günler öncesinden yapılan açıklamalar, özellikle küçük çocuklarda bekleyiş kaygısını artırabilir.
Çocuk zihninde belirsiz senaryolar kurabilir:
“Orada bana ne olacak?”
“Canım acıyacak mı?” gibi…
Çok geç söylendiğinde
Kapıdan çıkarken ya da arabada “Şimdi psikoloğa gidiyoruz” demek ise çocuğun hazırlıksız yakalanmasına ve güven duygusunun zedelenmesine neden olabilir.
✅ En dengeli yaklaşım:
Görüşmeden 1–2 gün önce, kısa, net ve sade bir bilgilendirme yapmak.
Bu süre;
- Kaygıyı büyütmeden,
- Ama çocuğa hazırlanma fırsatı vererek
süreci daha güvenli hale getirir.
Çocuğa Psikoloğa Gitmeyi Nasıl Anlatmalı?
Burada kilit nokta kullandığınız dildir.
Çocuklar özellikle küçük yaşlarda benmerkezci düşünür; yani duyduklarını “Ben kötü olduğum için” şeklinde yorumlayabilirler.
1️⃣ Basit ve yaşına uygun anlatın
- Küçük çocuklara:
“Psikolog, çocuklarla oyunlar oynayıp onların daha iyi hissetmesine yardım eden biri.” - Daha büyük çocuklara:
“Duygularını anlamana ve zorlandığın şeylerle baş etmene destek olur.”
Çocuklar yaşadıkları güçlükleri her zaman nedenleriyle anlayamayabilir. Bu çok normaldir ve bu noktada çocuk terapistleri, çocuğun duygu ve düşüncelerini oyun, resim ve sohbet yoluyla anlamasına yardımcı olur
2️⃣ Etiketleyici cümlelerden kaçının
❌ “Senin bir problemin var, o yüzden gidiyoruz.”
❌ “Davranışların yüzünden…”
✅ “Bazen herkesin desteğe ihtiyacı olabilir.”
✅ “Bu, senin daha iyi hissetmen için.”
3️⃣ Normalleştirin
Benzetmeler çocukların anlamasını kolaylaştırır:
“Nasıl bedenimiz hasta olunca doktora gidiyorsak, duygularımız zorlandığında da psikoloğa gidebiliriz.”
Bu yaklaşım, psikolojik desteği olağan ve kabul edilebilir bir şey olarak çerçeveler.
4️⃣ Yalan söylemeyin
“Parka gidiyoruz”, “Bir öğretmenle görüşeceğiz” gibi açıklamalar kısa vadede kolay gibi görünse de uzun vadede:
- Çocuğun ebeveyne olan güvenini zedeler,
- Terapisti “kandırmacanın parçası” gibi algılatabilir,
- Terapötik ilişkiyi zorlaştırır.
Oyun terapisi sürecinde güven, en temel yapı taşıdır.
“Peki Biz Neden Gidiyoruz?” Diye Sorarsa…
Bu soru çok sık gelir. Burada uzun açıklamalara gerek yoktur. Genel, sakin ve güven veren bir cevap yeterlidir:
- “Okulda seni zorlayan bazı şeyler fark ettim. Bununla tek başına uğraşmak zor olabilir.”
- “Bazen üzüntü, öfke ya da kaygı büyüyebiliyor. Biz de bunu birlikte kolaylaştırmak istiyoruz.”
Yaş Gruplarına Göre Nasıl Anlatmalı?
👶 Okul Öncesi (3–6 yaş)
Bu yaş grubu somut düşünür ve oyun diliyle anlar.
- “Çocuklarla oyun oynayan bir duygu uzmanına gideceğiz.”
Bu yaşta çocuklar zaten bir şeylerin ters gittiğini hisseder. Kısa, net ve doğru bilgi kafa karışıklığını azaltır
🧒 İlkokul (6–11 yaş)
“Neden?” soruları artar.
- “Duygularını daha rahat anlatmana yardımcı olacak bir psikoloğa gideceğiz.”
- “İstersen sadece tanışırsınız.”
Tüyo:
“Psikolog sence ne yapar?” diye sorarak çocuğun bilgisinden başlamak çok işe yarar.
🧑🦱 Ergenlik (12–18 yaş)
Burada dürüstlük ve iş birliği şarttır.
- “Bir süredir zorlandığını fark ediyorum. Bunun sana iyi gelebileceğini düşünüyorum.”
- “Bu senin sürecin.”
Ergenler için gizlilik konusu çok önemlidir. Terapide gizliliğin temel ilke olduğu, ancak sınırların terapistle birlikte konuşulacağı net şekilde ifade edilmelidir
İlk Görüşmede Çocuğu Ne Bekler?
Ebeveynlerin en çok merak ettiği kısım burasıdır.
Genellikle ilk görüşme:
- Aileden gelişim öyküsü alma,
- Çocukla tanışma,
- Süreci planlama
şeklinde ilerler.
Çocuk açısından ise bu daha çok:
“Tanışma, oyun oynama ve ortamı keşfetme” gibidir.
Oyun terapisi odasında oyuncaklar, resim malzemeleri ve çocuğun kendini ifade edebileceği birçok araç bulunur. Terapist, çocuk oyun oynarken onun duygularını anlamaya çalışır ve çocuğun da kendi duygularını fark etmesine yardımcı olur
Son Söz
Çocuğa psikoloğa gitmeyi anlatmak, aslında ona şunu söylemektir:
“Yalnız değilsin. Yanındayız. Seni anlamak için buradayız.”
Psikoloğa gitmek bir ceza değil;
çocuğun kendini keşfetmesi, duygularını düzenlemesi ve daha iyi hissetmesi için bir fırsattır.
Doğru zamanda, doğru sözlerle yapılan açıklama; sürecin güvenli, yumuşak ve iş birliğine açık başlamasını sağlar.